BEVRIJD DEEL TWEE

BEVRIJD DEEL TWEE

Dit is het vervolg van het artikel BEVRIJD, wat gaat over het verzetswerk van mijn opa Gerard Wilschut. Dit tweede deel verhaalt over het verzetswerk van zijn echtgenote, mijn oma Alida de Goede.
Ter introductie, zoals uit deel een al bleek, heeft mijn opa Gerard Wilschut maar een kort leven gehad. Hij is op zijn 28e gefusilleerd op de Veluwe, nadat hij een jaar gevangen had gezeten vanwege zijn verzetswerk. Na de oorlog is hij met militaire eer herbegraven, en vele jaren daarna heeft zijn echtgenote, mijn oma, een verzets-herdenkingskruis voor hem ontvangen.

DE VERZETSTRIJDSTER

Mijn oma was in feite echter ook verzetstrijdster. Dat was zij om te beginnen al tijdens het verzet wat haar man Gerard pleegde, want zij stemde daar mee in terwijl zij de zorg voor hun kinderen en het huishouden had. Zij wisten dat zij beiden risico liepen.

Een paar weken nadat Gerard gefusilleerd was op 29 december 1942, kreeg zij het bericht van officieren dat haar man gefusilleerd was. Tegelijkertijd overhandigden zij aan haar zijn bebloede kleding. Wat afschuwelijk!

Daarna, nog geen week later, eind januari 1943, pakte mijn oma rigoreus het verzetswerk op. In een interview in de Schiedamse Vrouwenkrant vertelt zij dat zij na de dood van haar man in het verzet is gegaan.
(’zij’ door mij aangepast is ‘Alida Wilschut de Goede’, haar voornaam ‘Alida’, of meisjes achternaam ‘mevrouw de Goede’.)

ALS KOERIERSTER

Alida Wilschut de Goede: “Na de dood van mijn man ben ik in Januari 1943 benaderd door Dirk van den Heuvel die bezig was om een nieuwe illegale groep op te richten. Ik ben koerierster geworden. Ik heb kranten genaamd ‘De Waarheid’ gestencild, verspreid, pamfletten opgeplakt op winkelruiten en palen, en onderduikers gehuisvest. Dat waren door de jaren heen zowel Joden als gezochte verzetsmensen en dienstweigeraars.”

Het verspreiden van de illegale verzetskrant ‘De Waarheid’ was een risicovolle onderneming. Alida bracht ze met de fiets en trein door de stad Schiedam (waar zij woonachtig was) en omgeving (Vlaardingen, Maassluis), maar ook verder weg (Rotterdam, Utrecht en Odoorn in Drenthe). Zo fietste zij samen met een nicht van Schiedam naar Drenthe om familie te bezoeken en tevens mondeling boodschappen door te geven. Op zulke lange afstanden overnachtten zij bij boeren. Zij liet haar kinderen achter bij een oudere zus die ook in Schiedam woonde.

ACHTERAF GEZIEN

Achteraf vond mijn oma echter dat ze wel veel risico’s genomen had. Want vooral de lange fietstocht was heel zwaar. En zij werden meerdere malen door de moffen gecontroleerd. Zij heeft dus vele benauwde momenten gekend. Maar toch is dat toen blijkbaar goed afgelopen (want ik kan het voor haar nog navertellen). Zo ook toen Alida de Goede De Waarheid vervoerde met de trein van Schiedam naar Rotterdam. Dat ging als volgt:

DE WEHRMACHTS
COUPÉ

“Er werd me gevraagd of ik in Utrecht materiaal kon ophalen. Dat waren de illegale kranten waarin de mensen konden lezen hoe het werkelijk was.

Ik legde de kranten in de Wehrmachtscoupé, waarin de Duitsers reisden. Wij mochten daar ook in zitten, maar dat deden weinig mensen natuurlijk. Ik legde dan mijn tas in een bagagerek, ging zelf ergens anders zitten, en haalde in Rotterdam die tas weer op. Thuis werd het materiaal weer door iemand opgehaald.”

‘Thuis was de Thomas à Kempisstraat te Schiedam. Mevrouw Wilschut de Goede leefde er voor het oog alleen met haar twee kleine kinderen, maar ze heeft er vele onderduikers gehad, soms voor lang, soms voor kortere tijd, Joden, communisten, verzetstrijders, en jongens die niet naar Duitsland wilden. Bovendien stond er een stencil machine waarop zij ‘De Waarheid’ drukte.’

Onderaan dit artikel vindt je een getuigenverklaring hoe mijn oma aan die stencil machine kwam. (Deze verklaring is opgesteld door een medeverzetsstrijder Gijs Vink i.v.m. een pensioenaanvraag voor mijn oma die in eerste instantie was afgewezen).

NIET NAAR HUIS

“Ook toen de jongens naar Duitsland moesten, om te werken. Je zag ze lopen allemaal, als makke schapen. Ik voelde dan zo’n woede….. Er liepen ook twee jongens die ik kende; ik ben ze achterna gelopen, heb geroepen: ‘Zijn jullie gek geworden, jullie gaan toch niet naar Duitsland?!!’

En zij dan: ‘Ja, maar onze moeder is zo bang, we gaan maar, alleen maar daarom’.

Ja, jongens die niet mee wilden, daar wisten de Duitsers wel raad mee. Toen heb ik gezegd: ‘Ga naar mijn huis, als je durft. Daar kan je je een paar dagen verborgen houden’. En dat hebben ze ook gedaan. En ik ben met mijn kinderen naar mijn zus gegaan, toen durfde ik niet meer naar huis….”

PAMFLETTEN PLAKKEN

“Ik ging ook overdag pamfletten plakken. (Red: Dat was dus tijdens de bezetting, je moet het lef maar hebben!). Daar had ik handigheid in. Pamfletje in de ene zak, spons in de andere. Koud had ik er een opgeplakt of er stonden al mensen omheen om het te lezen!”

DEMONSTREREN

De interviewsters van de Schiedams Vrouwenkrant merken op dat mevrouw Wilschut de Goede erg kalm overkomt. Alida reageert:

“Vroeger was dat anders, hoor; ik was ontzettend fanatiek. Zo hebben we in Schiedam bij het oude Stadhuis, op de Markt met allemaal vrouwen gedemonstreerd voor beter eten: (Red: in dat laatste oorlogsjaar en vlak erna) was dat eten uit de gaarkeukens zó slecht, daar had je niets aan. En toen werd de politie op ons afgestuurd natuurlijk. Ik heb ze gewoon staan uitschelden: jullie moesten je schamen tegen ons op te treden!”

‘TUSSEN NEUS EN LIPPEN DOOR’

De Schiedamse Vrouwenkrant: ‘Hoe valt zoiets te combineren, Hoe kun je zoiets geheim houden? Mevrouw de Goede haalt haar schouders op:’

“Het ging allemaal gewoon tussen neus en lippen door, je was voorzichtig, je hield je mond, je kon geen mens vertrouwen, dat wel. En ik had ook eerst met mijn zus afgesproken, ‘als er wat met mij gebeurt, zorg jij dan voor mijn kinderen.’

De onderduikers werd op het hart gedrukt niet de wc door te trekken als Mevrouw Wilschut de Goede zelf niet thuis was.

Maar de buurvrouw heeft toch wel eens opgemerkt dat ze dacht dat ze de wc gehoord had, terwijl ik toch weg was. Die zal best haar vermoedens gehad hebben.”

DE STENCILMACHINE

‘Vele avonden en nachten stencilde en niette mevrouw de Goede zo’n 600 illegale Waarheden krantjes (per nacht), die soms uit 4 bladen bestonden.’

Alida: “Wat dacht je, in zo’n doodstille straat (in een toenamlige kleine nieuwbouwwijk), alsof dat geen herrie maakte.”

‘Nadat zij klaar was met de werkzaamheden borg zij de stencilmachine op die keurig paste in de ruimte tussen het plafond van de begane grond en de eerste verdieping (de vloer van de slaapetage).’

‘NU BEN IK ER GEWEEST’

“Op een gegeven moment werd er ’s avonds laat, toen ik nog volop krantjes zat te nieten gebeld. Het was na spertijd. Ik was verstijfd van angst: Duitsers! ‘Nu ben ik er geweest’, denk je dan. De illegale kranten lagen zó voor het grijpen; ik had de stencilmachine nog niet opgeruimd; en op dat moment twee Jodinnen als onderduikers. Dan heb je doodsangst. Ik weet niet meer hoe ik naar beneden ben gekomen om de deur open te doen.

En toen ik open had gedaan stond er een Duitser voor de deur die vroeg ‘of ik het verduisteringsgordijn niet wat beter kon sluiten’. Ik liet het altijd op een kiertje open, omdat mijn zoontje zo bang was in het donker. ‘Of dat niet helemaal dicht kon?’, vroeg ie. Dat heb ik gedaan, en hij vertrok weer…..

Maar ook overdags, als ik huiszoeking had gehad, hadden ze alles zó gevonden hoor, o jee, je zag dat luik zó zitten.”

In een andere episode bracht één van mevrouw de Goede’s onderduikers (een verzetstrijder) de volgende ochtend vroeg dan de kranten naar Wilton-Feijenoord, om ze daar te verspreiden. Van het verdere verzet heeft ze echter bijna niemand gekend. “Enkele andere communisten, maar verder niet.”

(Red: Gerard en Alida waren niet politiek geëngageerd. Volgens Wikipedia ontstond De Waarheid als een verzetskrant georganiseerd door de CPN ‘Communistische Partij Nederland’. Het was de enige illegale krant die verzet pleegde tegen de Duitse bezetting, en waar alle verzetstrijders aan mee werkten en door werden geïnformeerd. Elders had de krant een andere naam, zoals ‘De Vonk’ en ‘Het Noorderlicht’ met lokaal aangevulde artikelen).

“En namen kende je al helemaal niet. Logisch niet. Daar vroeg je ook niet naar. Véél te gevaarlijk natuurlijk.”

VERKLARING GIJS VINK

Getuigenverklaring van Gijs Vink met betrekking tot de pensioen aanvraag van Mevr. de Goede. (een aantal namen en adressen van genoemde personen en organisaties zijn weggelaten, het gaat nu puur om het verhaal).

Ik (Gijs Vink) ben met mijn vrouw 10 mei 1940 in het verzet gegaan. Wij waren namelijk daarmee reeds van 1933 bezig omdat in dat jaar vele Duitse anti-fascisten (Red: die weigerden te vechten tegen de Nederlanders en andere landen) onze grens over kwamen en wij hen onderdak verzorgden en geld ophaalden voor kleding enzovoort.
Half juli werden wij samen door de beruchte SS-er Otto Langen gearresteerd. 13 december 1942 werd ik overgebracht naar Amersfoort en 13 januari 1943 met 250 man naar Vught.

Na 2 maanden werd ik, door goede mensen welke in de Schreib Stubbe te werk werden gesteld, als voorman van de tuinderij en reiniging aangenomen, waardoor ik dagelijks het hele kamp door kon lopen en voor de verbinding zorgen tussen de oud verzets-mensen en de hulp voor het Joodse lager en hun kinderen, terwijl ik ook kon zorgen dat de gevangen artsen welke in de ziekenbarakken werkten, meer eten kregen, warm water enzovoort.

Het liep voor de moffen blijkbaar zo gesmeerd dat ik op 31 augustus 1943 met nog 5 andere gevangenen naar een buitencommando werd over geplaatst, namelijk Park Zorgvliet, tussen Den Haag en Scheveningen.
In januari 1944 begonnen ze daar een garage en paardenstal te bouwen welke door burgers werd gedaan. Middels één van die burgers kreeg ik kontakt met mijn vrouw, die ontslagen werd toen ik naar Amersfoort ging.

Door dat kontakt hebben we de ontvluchting kunnen organiseren en zijn wij onder gebracht op een adres in Den Haag. Daar werden wij bezocht door Harry Verhey van de illegale Waarheid. Hij vroeg of wij weer in staat en bereid waren het illegale werk op te pakken. De Trouwgroep in Den Haag was gearresteerd maar Harry had heel hun apparatuur in beslag kunnen nemen en vroeg aan Trouw te gaan stencelen. Dat hebben wij gedaan, 6 weken, de Trouwgroep is daardoor ontslagen, 16 man.

De ontvluchting was 9 juli, na dat werk werden wij op 28 augustus naar Schiedam gebracht, waar van de Waarheidsgroep 5 mensen waren gefusilleerd waaronder wijlen Wilschut, de toenmalige echtgenoot  van mevrouw Wilschut de Goede. Wij kregen de sleutel van een adres en 2 dagen later werd leefgeld gebracht, door Amsterdamse ‘Wimpie’, en de opdracht mij de andere dag te melden bij een ander adres.

Daar werd ik met het afgesproken teken ontvangen door mevrouw Wilschut de Goede. Zij ontving toen 100 kleine waarheidskrantjes uit Utrecht, maar samen met haar en Els Kastanje (later met de achternaam Schalker) thans wonende te Rotterdam, hebben wij tot de bevrijding vanuit de Boekenwinkel van het Volk in de Pagage te Schiedam per maand 2500 illegale kranten uitgegeven, waar ondermeer Vlaardingen en Maassluis elk 250 stuks kregen, mede door Mevr. Wilschut de Goede daarheen gebracht”.

*******

LEVENSLANGE ROUW

Tot zover over het verzetswerk van mijn oma. De rouw om het ruwe verlies van haar echtgenoot en de vader van haar kinderen, en daarnaast het oorlogstrauma zou uiteindelijk haar hele leven duren, zeker intensief de eerste 10 jaren vanwege het traumatische karakter van al het gebeurde. Want mijn oma was dat tweede oorlogs jaar van verzet in shock, en overmand door verdriet.

DE GEWOONSTE ZAAK

Tevens kon zij het grote onrecht wat haar man, haarzelf en de kinderen en vele anderen in de oorlog werd aangedaan niet verdragen. En daardoor kon zij met de moed der wanhoop doen wat zij heeft gedaan. Zij heeft echter nooit iets van haar trauma’s laten blijken. En ook heeft zij niet veel verteld over haar verzetswerk, alhoewel zij nog meer heeft gedaan dan in dit artikel is gedeeld. Desalniettemin vond zij het ‘de gewoonste zaak van de wereld’ dat zij dat gedaan heeft!

EEN GETRAUMATISEERD ECHTPAAR

De tweede echtgenoot van mijn oma, die zij heeft ontmoet in Schiedam, heeft haar daarbij goed kunnen helpen. Hijzelf was ook getraumatiseerd door de oorlog en zij konden elkaar goed begrijpen. Vanwege zijn werk zijn zij verhuisd van Schiedam naar Amsterdam en daarna naar Den Haag.

Helaas moest mijn oma ook deze tweede echtgenoot verliezen. Ten tijde van het interview door de Schiedamse Vrouwenkrant was zij al voor de tweede keer weduwe. Meer over mijn oma kan je lezen in de artikelenreeks over mijn voorouders:
ALIDA DE GOEDE

(meer fotos en tekst bij dit artikel volgen nog)

TERUG NAAR HET MENU

BIEUWKJEN VAN DER KAAP

BIEUWKJEN VAN DER KAAP

Dit artikel gaat in het bijzonder over mijn overgrootmoeder Bieuwkjen van der Kaap. Zij is de moeder van mijn moeder’s moeder. En mijn moeder is met haar voornaam naar haar vernoemd. Op de foto behorende bij dit artikel zie je Hilbert Botter en Bieuwkjen van der Kaap.

Even ter aanvulling, dit artikel is een onderdeel van een reeks over mijn voorouders. Het begon met de foto van een boerderij welke een achternichtje mij stuurde. Daar is volgens de overlevering mijn oma Alida de Goede geboren:
BOERDERIJ ODOORN  Ik wilde graag weten waar deze stond maar niemand van de ondervraagden wist het.

En vlak daarna bleek mijn moeder een aantal familiekiekjes van langer geleden te hebben die zij bewaarde in een grote doos. Echter mijn moeder wist niet meer van alle mensen op die fotos wie het waren. Vandaar dat ik soms een aantal gegevens niet weet of pas later heb kunnen achterhalen. Echter haar oma Bieuwkjen en stief- ‘opa Botter’ herkende zij wel. Zij had ook jarenlang van haar oma Bieuwkjen een foto aan de muur hangen.

BIEUWKJEN EN HILBERT

Hilbert Botter is Bieuwkjes derde echtgenoot. Zij zijn getrouwd op 28 juni 1941. In dat jaar zijn beiden 65 jaar oud. Hun huwelijk duurde 12 jaar en werd beëindigd toen Bieuwkjen overleed op bijna 77 jarige leeftijd. Hilbert bleef nog 9 jaren alleen en overleed toen hij 87 jaar was.

Hilbert Botter
&
Bieuwkjen van der Kaap

Ik heb niet kunnen achterhalen waar of wanneer deze foto gemaakt is. Hilbert en Bieuwkjen zijn in het zelfde jaar 1876 geboren, maar Hilbert ziet er hier op de foto ouder uit dan Bieuwkjen. Om maar een leeftijd te schatten heb ik het gemiddelde van hun uiterlijk genomen, zo’n 72 jaar. Ze staan er een beetje stijfjes op, zwart gekleed en zij kijken nogal serieus, dus misschien was dit tijdens een minder prettige gelegenheid. Bieuwkjen draagt een winterjas, dus dit zal in een koudere periode geweest zijn.

Samen hadden Hilbert en Bieuwkjen geen kinderen, maar wel uit beider vorige huwelijken. Hilbert had 10 kinderen met Gepke Klasen. Bieuwkjen had 12 kinderen met haar eerste twee echtgenoten.

DE KINDEREN VAN BIEUWKJEN EN THEODORUS

De eerste drie kinderen van Bieuwkjen kwamen voort uit haar eerste huwelijk met Theodorus Benedictus Cornelius Perk.
Hij was zoon van de koopman Bernard Wilhelm Perk en Engelina Elizabeth Koop. Hun eerste kind een meisje, werd levenloos geboren, in Weerdingermarke, (dat ligt vlak boven Nieuw Weerdinge in Noord Drenthe). Die dag was tevens Bieuwkjes 21e verjaardag, en dat moet toch afschuwelijk zijn geweest.

Daarna kregen zij nog twee kinderen, een meisje Engeline Elisabeth Perk en een jongen Johannes Hermann Perk. Het jaar van overlijden van Bieuwkjes eerste echtgenoot Theodorus is niet bekend. Zij hebben ook nog voor een korte tijd in Duitsland gewoond.

  • NN, een meisje dat levenloos werd geboren op vrijdag 14-06-1895 in Weerdingermarke (op Bieuwkjes verjaardag 21 jaar).
  • Engeline Elisabeth Perk, geboren op maandag 15-06-1896 in Weerdingermond (Weerdingermarke). Bieuwkjen 22jr
  • Johannes Hermann Perk, geboren op 12-04-1898 in Eschendorf. (Bieuwkjen is nu 24 jaar). Getrouwd op 28-02-1925 in Emmen  met Gesina ten Broeke, geboren in 1901/02 in Mengede, dochter van Jan ten Broeke en Johanna Jonker.

Op 29 december 1904 trouwde Bieuwkjen met
Gerrit de Goede
, mijn overgroot-vader. Zij was toen 28 jaar oud en hij 46, dus een leeftijdsverschil van 18 jaren.

DE KINDEREN VAN BIEUWKJEN EN GERRIT

Samen kregen zij 9 kinderen waarvan zij er drie hebben verloren, twee op volwassen leeftijd. Hun eerste kind Aaltje de Goede overleed na twee jaar. Hun vierde kind Hilbert de Goede overleed in 1938 op 28 jarige leeftijd. Dit was één jaar voor het overlijden van Bieuwkjes echtgenoot Gerrit de Goede in 1939 (zij hebben ook een zoon Gerrit de Goede junior). Gerrit de Goede senior was toen 81. Dit moet uiteraard een hele moeilijke periode voor Bieuwkjen zijn geweest!

Vlak voor Bieuwkjen’s eigen overlijden verloor zij ook nog hun oudste dochter Aaltje de Goede. Zowel Gerrit als Bieuwkjen hebben in hun vorige huwelijk óók nog een kind verloren. Voor Bieuwkjen zijn dat in totaal 4 van haar 12 kinderen. Voor Gerrit in totaal 4 van zijn 16 kinderen.

Mijn oma Alida de Goede werd als laatste kind van Bieuwkjen en Gerrit geboren in 1919. Hieronder op de foto zit zij links.

Gerrit de Goede junior, Alida en Aaltje de Goede en Ari Mät.. (kan de laatste naam verder niet goed lezen, weet niet wie het is).

Nu volgt de chronologische volgorde van
de kinderen van Bieuwkjen en Gerrit. (dit is ook opgenomen in het volledige parenteel van de De Goedes bij Gerrit de Goede):

  • Aaltje de Goede, geboren op 19-03-1905 (Bieuwkje 28 jaar bijna 29) in Odoorn. Aaltje is overleden op 08-08-1907 in Emmen, 2 jaar oud.
  • Hendrikje de Goede, geboren op 28-09-1906 in Odoorn. Getrouwd op 24 maart 1928 in Rotterdam met Mees Groeveveld, geboren op 03-08-1902 in Rotterdam, zoon van Jacobus Groeveld en Jannigje Cornelia Rozendaal.
  • Aaltje de Goede, geboren op 12-02-1908 in Odoorn. Aaltje trouwde, 18 jaar oud, op 23-12-1926 in Emmen met Willem op´t Ende (kelner had een cafe in schiedam), geboren in 1905, zoon van Jan op ’t Ende en Janna Kuipers.
  • Hilbert de Goede, geboren op 09-11-1909 in Odoorn en overleden op 04-11-1938 in Emmen, 28 jaar oud. Getrouwd met Antje Duursma, geboren op 07-04-1905.
  • Aaltina de Goede, geboren op 21-11-1910 in Odoorn. Getrouwd op 29-05-1931 in Schiedam met Hendrik op ’t Ende, geboren op 17-02-1907 in Odoorn.
  • Roelof Jan Johannes de Goede, geboren op 19-01-1912 in Odoorn. Roelof Jan Johannes trouwde, 24 jaar oud, op 14-04-1936 met Jantje Bosma.
  • Gerrit de Goede, junior, geboren op 24-06-1915 in Odoorn.
  • Jan de Goede, geboren op 18-10-1917 in Odoorn en overleden op 18-07-1996. Jan trouwde met Janita (Tina) Pijpker, geboren op 02-04-1919 en overleden op 27-12-2009 in ter Apel, Drenthe.
  • Alida de Goede, (Bieuwkjen is nu 43 jaar) geboren op 13-09-1919, overleden 2-12-1999 in Hoorn. Zij is gedoopt op 18-09-1919 in Odoorn.

Alida de Goede, met vermoedelijk broer Jan en zus Hendrikje.

GROTE GEZINNEN

Vroeger waren de doorsnee gezinnen veel groter, 8 of 10 kinderen kwam vaak voor. Nu spanden Gerrit en Bieuwkjen wel de kroon met in totaal 19 kinderen uit hun huwelijk en beider voorgaande huwelijken. Dus in het gezin waarin mijn oma opgroeide was het vooral in haar eerste jaren een soort van dolle boel in een samengesteld gezin van kinderen van in totaal vier huwelijken. Toen mijn oma de tien passeerde waren de oudste kinderen, broers en halfbroers al wel het huis uit.

JOHANNES VAN DER KAAP
EN AALTJE ZUIDEMA

Wij hoeven ons overigens niet te verbazen dat Bieuwkjen zélf ook opgroeide in een groot gezin van 10 kinderen. Zij is het derde kind van Johannes van der Kaap en Aaltje Zuidema, mijn betovergrootouders. Via online zoeken naar de naam van Bieuwkjen van der Kaap kwam ik op een prachtige website over
de Stamboom Van der Kaap.

Onderstaande foto is de eerste afbeelding van voorouders in de Van der Kaap dynastie. Johannes is dus de oudste Van der Kaap van wie bekend is hoe hij er uit zag. Een bewijs dat zij bestaan hebben!
De achternaam Van der Kaap is overigens uniek, er zijn ongeveer 421 personen met deze naam verspreid over ons land (in 2007).

Aaltje Zuidema
&
Johannes van der Kaap

Johannes van der Kaap is geboren op 13 september 1846 in Nuis (Marum), Groningen, overleden 10-12-1919 in Emmen, Drenthe. Hij was arbeider, en zoon van Gerrit Hendriks van der Kaap.
Aaltje Zuidema is geboren 24 juni 1849 in Odoorn, Drenthe. Overleden 17 december 1917 in Emmen. Johannes en Aaltje trouwden op 23 maart 1872 in Onstwedde, Groningen. Samen kregen zij 10 kinderen, waarvan Bieuwkjen van der Kaap het derde kind was.

Mijn oma is geboren op 13 september 1919, drie maanden voor Johannes’ overlijden, dus hij zal ongetwijfeld het geboorte bericht hebben gehad van Bieuwkjen.

Ook hadden zowel mijn oma als mijn overgrootmoeder Bieuwkjen hoge jukbeenderen. Op de foto is goed te zien dat zij dit van Johannes hebben. Vaak zei men over mijn oma dat zij van Slavische herkomst was. En wie weet, is dat nog van veel langer geleden.

De oudste bekende voorouder van de Van der Kaap familie stamt uit 1725, met de naam Hendrik Oeges Klinkert, gedoopt in Tolbert, Groningen, en Jacob Jans geboren rond 1743, geboren in Oldebert (Tolbert) en Karst Jakobs van der Kaap eveneens geboren in Tolbert omstreeks 1770.

De betovergrootmoeder van Hendrik Oeges Klinkert (de verwekker van Gerrit Hendriks van der Kaap) was afkomstig uit het Belgische Hasselt. Het merendeel -67%- van de voorouders van Van der Kaap kwam echter uit Groningen.

Bieuwkjen van der Kaap in haar tuin
bij de boerderij in Nieuw Weerdinge.

De eerste Van der Kaap is in 1770 geboren in Tolbert:
Karst Jakobs van der Kaap. Hij nam in 1811 de achternaam
Van der Kaap aan (door invoer Napoleon van de Burgelijke Stand).

De voorouders van Karst Jakobs hadden nog geen formele achternaam, en niemand in die tijd. Zijn vader heette Jacob Jans. Jans is hier een patroniem. Daarbij is de achternaam afgeleid van de voornaam van de vader: Jan’s zoon is Jans’. (Bijvoorbeeld ook Janssen).

Dit geschiedde al eeuwen zo, dat kinderen werden vernoemd naar hun vader of ouders. Er waren ook zelfs al familie namen die afkomstig waren van een bepaalde streek of gebied of de plaats waar men vandaan kwam.

DE OORIJZERS

Interessant is het om te zien dat mijn betovergrootmoeder
‘Aaltje Zuidema’ Drentse oorijzers draagt. Op een foto van mijn overgrootvader Gerrit de Goede, zit naast hem een vrouw, door mij ‘Antje’ genaamd, die ze ook draagt. (Zie: Gerrit de Goede)

Oorzijzers worden als traditie al sinds de 16e eeuw gedragen. Het zijn de uiteinden van een ijzeren draad of beugel die rondom het hoofd gelegd is. Aan de beugel zijn de kanten kapjes of mutsjes rondom bevestigd.

De uiteinden van de beugel die als knopjes ter hoogte van de slapen en oren afgewerkt werden, dus genoemd ‘oorijzers’, kregen ook een sierfunctie en werden een status symbool. Sommige waren van goud en gesmeed als ornament of pronkjuweel, anderen droegen zilver of koper, of alleen maar een hoofddoek.

DE DRIE GEZUSTERS

Die titel doet me denken aan de naam van een café in de hoofdstad Groningen, heheh. Bieuwkjen had één oudere en vijf jongere broers, en zij had één oudere zus en twee jongere zussen, van wie de jongste nog geen vier jaar oud werd. Op de foto hieronder staan de drie zussen op oudere leeftijd (Bieuwkjen is de kleinste rechts).

Alida, Aaltje &
Bieuwkjen van der Kaap.

Mijn moeder herinnert zich nog dat haar oma Bieuwkjen een keer kwam logeren in Schiedam. Zij mocht toen in mijn moeders bed slapen. En mijn moeder weet nog dat zij een groot ontzag voor haar voelde. Zij vond het een hele eer dat deze bijzondere vrouw in haar bed mocht slapen. Wellicht iets van geestelijke adel!

DE BRIEF VAN BIEUWKJEN VAN DER KAAP

Op 6 januari 1953 schreef Bieuwkjen een brief aan haar kinderen. Dit was precies 5 maanden voor haar overlijden op 6 juni 1953. Of zij deze alleen aan mijn oma en haar partner schreef of ook aan andere kinderen die verder weg woonden weet ik niet. Het is wel een ontroerende brief en getuigt van een veelbewogen leven. Een bijzondere vrouw was zij zeker! De brief staat hieronder ook in getypte versie om de leesbaarheid te vergroten. Inclusief de spelling zoals zij het schreef.

Brief van Bieuwkjen van der Kaap
uitgetypt:

Nieuwdordrecht de 6 Januari. (1953)

Geliede kinderen u brief in
gezondheid ontvangen en daar-
voor onze dank. de adres was
me vergeten ik had de kaartje
naar Henie gestuurd. ze hebben u
zeker wel gebracht. we hebben
wel goed nieuwjaar gehad. we
zijn naar Willem en Dien geweest
anders niet. ons jongens die zijn
nog niet geweest het is ook zoo
koud en de wegen zijn ook zoo slecht
onze Henie die zal ook wel gauw
eens komen als ze weg kan. al het
mooi weer wort dan komen
wij nog eens over dat wou ik
nog graag. dan krijgen we elkaar
nog eens te zien dan kunnen we nog eens
praaten is’t niet. ik wort er ook niet beter op
ik ben in mijn 77 jaar. Vader Botter kan
nog loopen als een haas. ik kan nog
wel fietsen, loopen wil niet meer best
het is altijd ook niet gelijk. altijd
prakkersen dat blijft ook in geen kleeren zitten
een moeder kan geen kind missen.

daar wort niet naar vraagt.
Vader Botter is naar Hans en Gonne
op nieuwjaar dan krijgt hij nog een groote
ik kan niet best weg als ons jongens nog
eens komen. dan ga ik op een andere keer
we gaan als het goed weer is naar
de weerdingermond dan gaan we een
paar dagen overal even naar toe ik verlang
zoms zoo maar men kan ook altijd niet
weg. nu liefe kinderen nu zal
ik maar de brief afmaaken en doe
ze allemaal de groeten van ons
we hebben ook een kaartje van Willem
op ’t Ende gehad en allen
de groeten en van de

Harteluke Groeten
van Vader
Botter en u Moeder
daaaaag allemaal
en tot ziens
en een zoen van
ons tweetjes

*******
In de brief schrijft Bieuwkjen dat een moeder niet zomaar een kind kan missen. Zij refereert hier waarschijnlijk aan het overlijden van haar dochter Aaltje de Goede geboren 12-02-1908. (Dit is de derde dochter van Gerrit en Bieuwkjen, en niet de eerste dochter met dezelfde naam die op tweejarige leeftijd overleed).

Aaltje is op 7 april 1952 overleden, 8 maanden voordat Bieuwkjen de brief schreef. Bieuwkjen schrijft ook nog dat zij een kaart heeft ontvangen van Willem op ’t Ende. Dit was de echtgenoot van Aaltje. En hij was dus toen al weduwnaar, want de naam van zijn vrouw Aaltje ontbreekt.

Alida en Aaltje de Goede

Mijn moeder herinnert zich nog dat haar oma Bieuwkjen haar tante Aaltje kwam bezoeken in Schiedam. Aaltje lag op sterven. Toen mijn moeder het huis van Willem en Aaltje naderde, kreeg zij enorme pijn in haar maag. Zij maakte zich bezorgd dat zij zo niet naar school zou kunnen gaan. Aaltje bleek maagkanker te hebben, wat mijn moeder als 10 jarig kind niet wist. Bieuwkjen gaf mijn moeder toen een pepermuntje en zei dat als ze dat zou nemen, de pijn weg zou gaan. Het moment dat mijn moeder het pepermuntje in haar mond stopte was de pijn weg.

Bieuwkjen vertelde ook nog dat zijzelf de volgende zou zijn (die zou te komen overlijden). Zij had het vantevoren al gezien. Zij had gedroomd dat een grote witte koets haar kwam ophalen.

En zo is het geschiedt.

De overlijdens advertentie van Bieuwkjen van der Kaap 

Mooi is het te zien dat ook de familie Perk als afzender is vermeld.
Het adres is overigens niet het adres van de boerderij.

Vorig jaar gaf mijn moeder
Bieuwkjen Jozina Maria Wilschut mij een zilveren speld van haar oma.


Hieronder de foto van Bieuwkjen en Hilbert
waar zij de speld draagt!

IN MEMORIAM

*******

Terug naar MENU

GERRIT DE GOEDE

GERRIT DE GOEDE

Gerrit de Goede is mijn overgroot-vader. Hij is de vader van mijn oma aan mijn moeder’s kant. Op de foto behorend bij dit artikel zie je Gerrit (geboren 18-11-1862),
die zijn echtgenote Bieuwkjen van der Kaap omarmt (geboren 14 juni 1876). En zij is mijn overgroot-moeder. Gerrit en Bieuwkjen zitten hier voor hun boerderij in Nieuw Weerdinge, Odoorn te Drenthe. En zij hadden klaarblijkelijk ook een hond! Deze is zo te zien een bruine Labrador Retriever.

DRIE HUWELIJKEN

Gerrit de Goede is maar liefst drie keer getrouwd geweest. Zijn derde huwelijk was met Bieuwkjen. De vrouwen van zijn eerste twee huwelijken zijn beiden op jonge leeftijd overleden. Met de eerste echtgenote kreeg Gerrit twee kinderen, en met de tweede echtgenote vijf (waarvan het laatste kind maar twee maanden heeft geleefd).

Met Bieuwkjen kreeg Gerrit negen kinderen (waarvan de eerste na twee jaar overleed). Mijn oma Alida de Goede werd als laatste van de hele rits geboren.
In totaal kreeg Gerrit dus zestien kinderen!

“HET IS HEEL INGEWIKKELD”

Mijn oma had dus zeven half-broers en -zussen van de eerste twee huwelijken van haar vader. En acht broers/zussen van haarzelf. Maar haar moeder Bieuwkjen had óók nog drie kinderen uit een eerste huwelijk (waarvan de eerste is overleden bij de geboorte). Van de negen kinderen van Gerrit en Bieuwkjen zijn er drie overleden, Hun eerste geboren kind een dochter na 2 jaar, daarna een zoon van 28 en op latere leeftijd nog een dochter. Beide ouders hebben elk vier kinderen verloren uit hun huwelijk en beider voorgaande huwelijken.

Al met al had mijn oma dus 8 broers/zussen en 10 half-broers/zussen.
‘Het is heel ingewikkeld’ placht zij altijd te zeggen. Op de foto waar Gerrit Bieuwkjen omarmt is hij rond de 80 jaar. Hij is op 81 jarige leeftijd overleden, hij was toen bijna 82 jaar. Wellicht was deze foto gemaakt vlak voor zijn overlijden in 1939, en ook vlak voordat de tweede wereldoorlog begon. Maar het kan ook zijn dat het nog een paar jaar ervoor was, derhalve heb ik de datum geschat op 1937, dus dat hij hier 79 was.

WIE IS WIE?

In feite heb ik er heel lang over gedaan om te achterhalen wie wie is op de fotos die mijn moeder jarenlang in een oude doos heeft bewaard. Ik voelde me af en toe echt een detective! Hieronder kan je lezen hoe ik een en ander heb overwogen. Pas door onderstaande fotos in dit artikel te bestuderen, in combinatie met de geboorte data van de gehele familie dynastie, kon ik mijn overgroot-moeder en -vader herkennen. Ik had in feite ook te maken met de vier verschillende huwelijken in hun levensloop en de verschillende leeftijdsfases op de fotos.

DE AARDAPPELEN SCHILLEN FOTO

Op onderstaande foto zit Gerrit de Goede naast een oudere vrouw. In eerste instantie had ik Gerrit niet herkend aangezien de vrouw naast hem niet Bieuwkjen is, maar zij er samen wel als een echtpaar uit zien. Dus ik dacht ‘Dat kan hem niet zijn’.

Mijn moeder wist ook niet wie het waren. Je zou denken dat zij haar eigen opa Gerrit wel zou herkennen. Maar zij heeft hem nooit gekend want Gerrit overleed twee jaar voordat mijn moeder werd geboren. In een later stadium herkende ik Gerrit dan ook pas vanwege nog twee andere fotos die er van hem zijn, echter in verschillende tijdsvlakken en samen met verschillende mensen op deze fotos. Een hele puzzel!

‘Antje’ en Gerrit de Goede
Klaarblijkelijk helpt Gerrit ook in de huishouding,
en helpt hij Antje hier met wat er uit ziet als
boontjes doppen en of aardappellen schillen.

Maar van de aardappelen-schillende vrouw naast Gerrit weten we nog steeds niet wie het is. Ik heb haar maar even ‘Antje’ tussen aanhalingstekens genoemd omdat zij wellicht zo heette. Haar leeftijd is niet goed te schatten want haar gezicht op de foto is overbelicht. Maar zij maakt wel een iets oudere indruk. En Gerrit is hier naar schatting zo’n 55 jaar of nog jonger, bijvoorbeeld 47. Dus deze foto zou rond 1915 gemaakt kunnen zijn.

Dus de vraag bleef open wie de vrouw dan zou kunnen zijn. Is zij familie, bijvoorbeeld de moeder van Gerrit, of een oudere zus, of is zij een hulp in de huishouding? Ze zijn zo te zien boontjes aan het doppen of aardappelen aan het schillen. Vandaar dat ik de foto zo maar even naar de laatste activiteit heb genoemd.

ANNIGJE TEUNIS KLAVER

Eerst overwoog ik of de aardappelen-schillende vrouw zijn moeder kon zijn, ‘Annigje Teunis Klaver’, geboren op 2 mei 1834 in Wanneperveen. Zij is mijn betovergrootmoeder, dochter van Teunis Roelofs Klaver en Hendrikje Franken de Jonge, mijn oudouders! Annigje is evenals Gerrit geboren te Wanneperveen, Steenwijkerland, dit ligt in de kop van Overijssel. Maar Annigje is in 1888 overleden, en was toen 54 jaar (na 12 kinderen op de wereld gezet te hebben, woehoe!).

En alhoewel de aardappelen-schillende vrouw op de foto dat qua leeftijd wel zou kunnen zijn, is de foto zélf niet zo oud. Zo zeggen de voorwerpen in het keukenraam ook nog iets. Zijn dit parfum flesjes? En er is een klokje zo te zien. Maar die waren er nog niet in 1888. Deze voorwerpen waren eerder in het begin van de twintigste eeuw, zeg maar vermoedelijk rond 1910-1920.

GEERTRUIDA MISKER

Zou de aardappelen-schillende vrouw dan een zus van Gerrit kunnen zijn? Hij had een 5 jaar oudere zus, ‘Geertruida Misker’ en een 2 jaar jongere zus ‘Hendrikje de Goede’. Het zou qua leeftijd wel Geertruida kunnen zijn. (Het is mij niet bekend waarom zij niet dezelfde achternaam heeft).

AART DE GOEDE

Overigens ontdekte ik ook nog enige gelijkenis in uiterlijk tussen ‘Antje’ en een zoon van Gerrit uit zijn tweede huwelijk. Deze zoon heette Aart de Goede. Hij heeft ook wenkbrouwen die in een soort van boog verlopen (ja beetje raar uitgedrukt, maar zo herkende ik het). Een foto van Aart zie je onderaan dit artikel vermeld bij de kinderen van Gerrit’s tweede huwelijk. Dus zo geredeneerd qua familietrekken zou ‘Antje’ wel zijn oudere zus kunnen zijn, of een tante ofzo.

JOCHUM DE GOEDE HILBERTS

Toen ik de vrouw verder zat te bestuderen kwam opeens de naam ‘Antje Reitsma‘ in mij op. Online ontdekte ik recent tot mijn verwondering iemand met deze naam, zijnde de vrouw van de jongste broer van Gerrit (uit het tweede huwelijk van zijn vader).

Deze broer heet ‘Jochum de Goede Hilberts‘ geboren op 23 september 1880 in Leek. Maar uiteraard kan ik niet met zekerheid zeggen dat zij genoemde vrouw is. Jochem woonde overigens nog een half jaar bij Gerrit en Bieuwkjen in Valtherveen (waar zij woonden voordat zij naar Nieuw Weerdinge verhuisden). Dus de broers en wellicht hun vrouwen waren blijkbaar goed bekend met elkaar!

SAMENGESTELDE GEZINNEN

Het gezin van Gerrit en Bieuwkjen was toen samengesteld met de oudste kinderen van beider eerdere huwelijken. Volgens bron vanderkaap.org:

“Bieuwkjen en Gerrit vestigden zich op 17 februari 1908, opnieuw in Valtherveen komend uit Emmen, met Annigje en Lamke uit het eerste huwelijk van Gerrit met Stientje, met Jantje, Harmke, Geertruida en Aart uit het tweede huwelijk van Gerrit met Antje, en met Hendrikje en Aaltje uit het huwelijk van Gerrit met Bieuwkjen, en met Johannes Hermannus Perk (en Engeline Elisabeth?) uit het eerste huwelijk van Bieuwkje met Theodorus Perk, om op 25 mei 1920 weer te vertrekken naar Nieuw Weerdinge.”

Ik vond het derhalve wel bijzonder om online te ontdekken dat Jochum een half jaar in het gezin van Gerrit en Bieuwkjen heeft gewoond. Dus blijkbaar gingen zij goed met elkaar om. Daarom heb ik er voor gekozen om de aardappelen-schillende vrouw voor het gemak dan maar even ‘Antje’ te noemen. Uiteraard zal de naam worden bevestigd of aangepast als blijkt welke deze werkelijk is.

Interessant is het overigens dat ‘Antje’ ook nog de klassieke Drentse klederdracht heeft met zilveren oorijzers onder haar kapje & hoofddoek. Deze worden als traditie als sinds de 16e eeuw gedragen. De schoonmoeder van Gerrit droeg deze ook. Zij is mijn betovergrootmoeder ‘Aaltje Zuidema’, echtgenote van ‘Johannes van der Kaap’ mijn betovergrootvader (en de vader van Bieuwkjen van der Kaap).
Zie ‘De Oorijzers’ in het artikel over Bieuwkjen van der Kaap.

GERRIT EN BIEUWKJEN

Aangezien Gerrit de Goede er op onderstaande foto ouder uit ziet dan Bieuwkjen, en dat ook is, 14 jaar, en Bieuwkjen er wellicht jonger uit ziet voor haar leeftijd, had ik hem in eerste instantie als zijnde haar echtgenoot niet herkend. Zo dacht ik dat hij haar vader was of een oudere broer. Mijn moeder wist het zoals eerder gezegd ook niet meer, want zij heeft hem dus nooit persoonlijk gekend.

HUISHOUDELIJKE HULPEN

Zowel op de aardappelen-schillen foto als op de boerderij foto verder hieronder, staan een aantal mij onbekende vrouwen. Zij zouden zowel familieleden en/of huishoudelijke hulpen kunnen zijn die ook voor de kinderen zorgden. Bieuwken had immers reeds de zorg voor twee kinderen uit haar eerste huwelijk én de eerste kinderen van haar en Gerrit. En Gerrit was immers zelfs als alleenstaande ouder achtergebleven met zeven kinderen, en moest ook de kost winnen.

TURF SCHIPPERS

Gerrit de Goede was turfschipper. Hij was werkzaam in de vervening, zowel handel als transport. Hun boerderij in Nieuw Weerdinge waar zij woonden vanaf 1920 lag ook aan een kanaal. Dat was een onderdeel van vele aangelegde waterwegen waar het hele veengebied mee dooraderd is. Op het internet is wel het een en ander te vinden over alle veenafgravingen die er in het gebied waren. Ook qua afbeeldingen geeft het een goed beeld van die tijd, die toch ook weer uniek in de geschiedenis genoemd mag worden.

Mijn oma vertelde dat de vader van Gerrit, dus háár opa Jan Aarten Aartens (alia Hilberts) de Goede, óók turfschipper was en de schuit met een poolstok voortbewoog. Zij voeren door aangelegde kanalen, maar ook door smallere waterwegen, de oer Hollandse slootjes met hoge rietkragen berand. Ik zag het beeld geheel voor me. Zie meer hierover in het artikel BOERDERIJ ODOORN.

De natuur zó anders en in sommige gebieden nog totaal ongerept. En hun kleding van natuurlijke materialen, soms met de hand gemaakt, en een soort van primitief in vergelijking met hoe het tegenwoordig wordt gefabriceerd (zowel qua stoffen als massa fabricage methoden). Maar door de vervening kwam er uiteraard wel verandering in het gebied. Heden ten dage is het compleet ontgonnen.

Van links naar rechts naar alle waarschijnlijkheid:
Gerrit de Goede,
een vrouw, vrouw met kind, Alida van der Kaap (witte schort), Aaltje van der Kaap, Bieuwkjen van der Kaap, Engeline Elisabeth Perk.

DE BOERDERIJ FOTO

Ook over de boerderij foto heb ik al aardig wat gedachten laten gaan. Het begon met een speurtocht naar de boerderij. Zie BOERDERIJ ODOORN. Waar stond deze? En wie is wie op deze foto? En ten derde, wanneer is deze foto gemaakt?

Na verloop van tijd kon ik meerdere zaken herleiden op grond van geboorte data van mijn voorouders en hun kinderen, en ook online informatie, en een beetje informatie van mijn moeder en via de familiefotos.

Zo stond deze boerderij mogelijk in Valtherveen. Daar verhuisde het gezin naar toe in 1908 (vanuit Emmen). Mijn oma is daar geboren in 1919. En dat is dan een andere boerderij dan die in Nieuw Weerdinge stond waar ze naar toe verhuisden in 1920 en waar mijn oma is opgegroeid. Beide boerderijen stonden overigens in het district Odoorn (wat heden ten dage Borger-Odoorn heet).

BIEUWKJEN EN GERRIT VOOR DE BOERDERIJ

De boerderij-foto zou derhalve gemaakt kunnen zijn rond het tijdstip van de geboorte van het derde kind van Bieuwkjen en Gerrit, Aaltje de Goede (12 februari 1908). Bieuwkjen was toen 32 jaar. Na enig speurwerk herkende ik haar uiteindelijk, zij staat op de foto rechts met een meisje naast haar. Dat meisje is vermoedelijk de dochter van Bieuwkjen uit haar eerste huwelijk, Engeline Elisabeth Perk, geboren 16 juni 1896. Zij zal daar dan rond de 12 jaar zijn.

Gerrit staat helemaal links op de foto, en daarom had ik hem en Bieuwkjen ook niet herkend als echtpaar. Dat zou je dan eerder denken van de zwangere vrouw die naast hem staat. Maar mijn moeder en ik zagen dat dat Bieuwkjen niet is.

Dus wie zijn dan de andere mensen op de boerderij foto? Door een merkwaardig toeval herkende ik twee van de vrouwen als de zussen van Bieuwkjen. De lange vrouw met het witte schort is Alida van der Kaap (de oudste zus van Bieuwkjen), de vrouw er naast is Aaltje van der Kaap (een jongere zus van Bieuwkjen). Zij staan in dezelfde volgorde op een andere foto die ik online vond, en de lengte van de lange zus valt op. Zó herkende ik ze.

Alida, Aaltje en Bieuwkjen van der Kaap

Het kind in de armen van de vrouw voor de deuropening van de boerderij in Valtherveen is een jongetje van ongeveer zes jaar oud. Hij zou de eerste zoon van Bieuwkjen kunnen zijn uit haar eerste huwelijk die op 12 april 1898 geboren is: Johannes Hermann Perk. De jonge vrouw dit het kind vasthoud zou één van de dochters van Gerrit uit zijn eerste huwelijk kunnen zijn, wellicht is het Annigje de Goede of Lamke de Goede. De vrouw rechts van Gerrit die zo te zien ook zwanger is, zou zijn jongere zus Hendrikje de Goede kunnen zijn. Maar de laatste drie genoemde mij onbekende vrouwen zijn wel meer gespeculeerd!

VOOR OF NA DE BEVALLING?

Op de boerderij-foto waar Bieuwkjen de tweede persoon van rechts is, kan je ook zien dat Bieuwkjen zwanger is, of dat zij dat net is geweest. Dat zal dan vermoedelijk zijn geweest van haar derde kind van Gerrit: ‘Aaltje de Goede‘ 12-02-1908. Zij is in Februari geboren. Dus wanneer zou deze foto dan gemaakt kunnen zijn? Zij dragen geen winterkleren en de bladeren van de bomen achter het huis zien er iets verdund uit. Dat betekent óf herfst, óf de lente die begint uit te lopen, bijvoorbeeld in april. Het gras ziet er wel meer uit alsof het ná de winter is. Zij is getrouwd met Gerrit op 29 december 1904 en was toen 7 maanden zwanger (maar op de foto hoeft het dus niet haar eerste zwangerschap van Gerrit te zijn).

Zo te zien hielp de oudste zus van Bieuwkjen (met het witte schort voor), óók in de huishouding, net zoals ‘Antje’ op de aardappelschil-foto. En Gerrit en Bieuwkjen konden ongetwijfeld wel wat extra hulp gebruiken met de toen acht kinderen van beider voorgaande huwelijken. Bieuwkjen had immers de zorg voor twee kinderen uit haar eerste huwelijk en daarbij kwamen de zes kinderen uit de eerste twee huwelijken van Gerrit. Er zouden daarna nóg 8 kinderen geboren worden. (Pittig!). Mijn oma als laatst geborene verliet het huis op 19 jarige leeftijd rond 1938 en haar vader Gerrit was toen 80.

GEZIN JEUGD GERRIT

Gerrit was het vijfde kind uit een gezin van 12 kinderen. Het was het tweede huwelijk van zijn vader Jan Aarten Aartens de Goede (Hilberts). In zijn vaders eerste huwelijk waren twee kinderen geboren (dus twee halfbroers van Gerrit). Dus dat zijn er dan ook weer 14 kinderen bij elkaar in een samengesteld gezin.

JAN AARTEN AARTENS DE GOEDE HILBERTS

Zoals eerder vermeld waren mijn overgrootvader en betovergrootvader turfschippers. Hieronder zie je de voorouders en nakomelingen van laatstgenoemde, mijn betovergrootvader Jan Aarten Aartens de Goede (Hilberts).

Hij is evenals zijn vrouw en zoon Gerrit de Goede geboren in Wanneperveen, Overijssel. Dus op een gegeven moment zullen zij in de jeugd van Gerrit zijn verhuisd naar Drenthe. (Wellicht woonden zij eerst in Emmen (?), alvorens te verhuizen naar Valthermond en later Nieuw Weerdinge).

Het ‘Hilberts’ is de voornaam van Jan Aarten Aartens zijn voorvaders. Dus Hilbert’s zoon. De Goede komt hier van de vrouwelijke lijn: Neeltje Gerrits de Goede. Maar Jan Aarten Aartens de Goede trouwt ook met Idagien de Goede, zijn echter geen familie van elkaar. In deze tijd nam men soms wederkerig elkaars achternaam aan, bijvoorbeeld als één van de partners nog geen gevestigde achternaam had.

Op onderstaand overzicht zie je in het midden een witte balk, dit is Jan Aarten Aartens de Goede (Hilberts). Daaronder zie je de twee huwelijken die hij gehad heeft (met x1 Idagien de Goede en x2 Annigje Teunis Klaver)

Bron:genealogieonline . nl

 

PARENTEEL GERRIT DE GOEDE

Dan hieronder het parenteel van Gerrit de Goede,
met dank aan Albert van der Kaap.

Aart Keessen de Goede
Aart Keessen de Goede, geboren rond 1720 in Wanneperveen (Nederduits gereformeerd; belijdenis op 30 maart 1760). Hij trouwde op 17 november 1754 met Jentje Jans van Kolderveen, geboren rond 1735 in Colderveen (belijdenis op 10 april 1757). Aart was eerder, op 24 december 1747 in Wanneperveen getrouwd met Lammigje Hendriks. Uit het huwelijk van Aart en Jentje:

Hilbert Aarts de Goede
Hilbert Aarts de Goede, geboren op 14 november 1766 in Wanneperveen (gedoopt op 16 november), overleden op 2 mei 1802 in Wanneperveen. Hij trouwde op 17 februari 1790 (ondertrouw op 15 januari 1790) in Wanneperveen met Neeltje Gerrits de Goede, geboren op 16 juli 1775 in Schutsloot, overleden op 20 april 1845 in Wanneperveen, dochter van Gerrit Thijs de Goede en Aaltjen Geerts de Goede.

Gerrit Thijs de Goede met Aaltje Geerts de Goede

Uit dit huwelijk:

Aart Hilberts de Goede
Aart Hilberts de Goede (vervener), geboren op 24 november 1796 in Wanneperveen (Schutsloot), overleden op 17 juni 1844 in Wanneperveen. Hij trouwde op 6 februari 1819 in Wanneperveen met Geertruida Jans Boxem, geboren op 11 januari 1798 in Wanneperveen (gedoopt op 14 januari), dochter van Jan Jans Boxem en Kunnegien Jochems.

Jan Jans Boxem en Kunnegien Jochems

Uit dit huwelijk:

Jan Aarten (Hilberts) de Goede
Jan Aarten (Hilberts) de Goede, geboren op 20 oktober 1821 in Wanneperveen. Hij trouwde op 8 april 1848 in Wanneperveen met Idagien de Goede, geboren rond 1826 in Wanneperveen, overleden op 8 december 1852 in Wanneperveen, dochter van Klaas Thijs de Goede en Woltertje Geerts de Goede.1

Thijs de Goede en Ydigje Stam

Uit dit huwelijk:

Jan Aarten de Goede & Annigje Teunis Klaver
Jan Aarten (alia Hilberts) de Goede (turfmaker, vervener), geboren 20 oktober 1821 in Wanneperveen, Overijssel. Hij trouwde op 25 september 1852 in Wanneperveen met Annigje Teunis Klaver, geboren op 2 mei 1834 in Wanneperveen, dochter van Teunis Roelofs Klaver en Hendrikje Franken de Jonge.

Uit dit huwelijk:

Gerrit de Goede

Gerrit de Goede werd geboren op 18 november 1862 in Wanneperveen Overijssel en overleed op 9 november 1939 (begraven in Nieuw-Weerdinge). Op 21 maart 1891, trouwde Gerrit in Leek (hij woonde in Midwolde) met Stientje Veenstra, geboren in Lucaswolde (wonende in Niebert) op 7 juli 1866, dochter van Lamke Veenstra.

Gerrit de Goede & Stientje Veenstra

Uit dit huwelijk:

  1. Annigje de Goede (kraamverzorgster), geboren 8 januari 1892 in Tolbert en overleden op 5 juli 1957 in Emmen. Getrouwd op 2 februari 1912 in Odoorn met Derk Hindriks, geboren rond 1890 in Vlagtwedde. Zij hadden een zoon Johannes Hindriks, geboren op 6 juli 1912 in Valtherveen.
  2. Lamke de Goede, geboren op 4 november 1893 in Leek en overleden op 25 december 1970. Getrouwd op 30 januari 1914 in Odoorn met Halbe van der Veen, geboren op 16 april 1891 in Odoorn en overleden op 23 september 1972.

Gerrit de Goede & Antje Slagter
Nauwelijks een jaar na de dood van Stientje, op 24 augustus 1895, hertrouwde de inmiddels 33- jarige Gerrit in Leek met de 17-jarige Antje Slagter, geboren op 12 januari 1878 in Zevenhuizen, dochter van Harm Slagter en Lamke Jansen. Net als Stientje, mocht ook Antje niet oud worden. Zij stierf op 19 mei 1904, 26 jaar oud.

Uit dit huwelijk:

1. Jantje de Goede, geboren op 6 februari 1896 in Tolbert. Zij trouwde op 17 juni 1915 in Emmen met Willem Zefat, geboren 10 december 1896 in Emmen en overleden op 8 januari 1967 in Emmen. Jantje overleed op 1 mei 1977 in Emmen.
2. Harmke de Goede, geboren op 6 december 1897 in Dokkum een dochter Harmke, gehuwd op 6 juni 1916 in Odoorn met de smidsknecht Albert Akker, geboren 13 december 1894 in Marum.
3. Geertruida de Goede, geboren op 14 juli 1900 in Kommerzijl. Zij trouwde op 17 juli 1920 in Emmen met Roelof ter Haar, geboren op 15 januari 1900 in Odoorn en overleden op 31 oktober 1938 in Rotterdam.
4. Aart de Goede, geboren op 21 januari 1902 in Weerdingerveen en overleden op 17 juli 1985 in Nieuw-Weerdinge, Getrouwd op 2 november 1929 met Fimke van der Wijk, geboren op 7 april 1905 in Jubbega-Schurega en overleden op 1 november 1998.
5. Wietske de Goede, geboren op 23 februari 1904, overleden op 25 april 1904 in Emmen.

Aart de Goede en Fimke van der Wijk.

Gerrit de Goede & Bieuwkjen van der Kaap
Op 29 december 1904 trouwde Gerrit met Bieuwkje van der Kaap, geboren te Musselkanaal op 14 juni 1876. Zij stierf na een langdurig en geduldig gedragen lijden, zoals het overlijdensbericht vermeldde, op 6 juni 1953, net geen 77 jaar oud, in Nieuw Dordrecht. Ze werd begraven op 10 juni 1953 in Nieuw Weerdinge.

Uit dit huwelijk:

1. Aaltje de Goede, geboren op 19 maart 1905 in Odoorn. Aaltje is overleden op 8 augustus 1907 in Emmen, 2 jaar oud.
2. Hendrikje de Goede, geboren op 28 september 1906 in Odoorn. Getrouwd op 24 maart 1928 in Rotterdam met Mees Groeneveld, geboren op 3 augustus 1902 in Rotterdam, zoon van Jacobus Groeneveld (modelmaker) en Jannigje Cornelia Rozendaal (de familie Groeneveld heeft in Hengelo, Arnhem, Coevorden en Nieuw-Lekkerland gewoond).
3. Aaltje de Goede, geboren op 12 februari 1908 in Odoorn, overleden op 7 april 1952 in Schiedam. Aaltje trouwde op 28 december 1926 in Emmen met Willem op´t Ende (kelner), geboren op 18 mei 1905, zoon van Jan op ’t Ende en Janna Kuipers.
4. Hilbert de Goede, geboren op 9 november 1909 in Odoorn en overleden op 4 november 1938 in Emmen, 28 jaar oud. Getrouwd met Antje Duursma, geboren op 7 april 1905.
5. Aaltina de Goede, geboren op 21 november 1910 in Odoorn, overleden op 29 mei 1931 in Schiedam. Getrouwd op 29 mei 1931 in Schiedam met Hendrik op ’t Ende, geboren op 17 februari 1907 in Valtherveen (Odoorn), zoon van Jan op ’t Ende en Janna Kuipers (broer van Willem die met Aaltje de Goede getrouwd was).
6. Roelof Jan Johannes de Goede, geboren op 19 januari 1912 in Odoorn, overleden op 11 september 1986 in Emmen. Getrouwd op 14 april 1936 met Jantje Bosma, geboren rond 1918, overleden op 9 februari 1995 in Emmen.
7. Gerrit de Goede, geboren op 24 juni 1915 in Odoorn, overleden op 14 maart 1979 in Nieuw Weerdinge. Getrouwd met Johanna van der Lugt.
8. Jan de Goede, geboren op 18 oktober 1917 in Odoorn en overleden op 18 juli 1996. Jan trouwde op 29 april 1939 met Janita (Tina) Pijpker, geboren op 2 april 1919 en overleden op 27 december 2009 in ter Apel.
9. Alida de Goede, geboren op 13 september 1919 in Odoorn, gedoopt op 18 september 1919 in Odoorn, overleden in 1999 in Hoorn. Getrouwd op 16 februari 1938 in Rotterdam met Gerard Wilschut, geboren op 29 april 1914 in Oegstgeest, gefusilleerd op 29 december 1942 op de Leusderheide, zoon van Pieter Wilschut en Josina Bouthoorn.

Terug naar het MENU

DE EEUW VAN CHRISTUS

DE EEUW VAN CHRISTUS

Wist je dat 25 juli ook wel de ‘Dag Buiten de Tijd’ wordt genoemd? Dit is volgens de Maya wetenschap van tijdsberekening. Het is gebaseerd op de maan kalender van de Mayas. Deze omvat per kalender jaar 13 maanden van 28 dagen = 364 dagen. Maar het galactische zonnejaar bevat een extra dag, de 365e dag (om precies te zijn 365 en een kwart dag of in cijfers 365.242199). Er is dus 1 1/4 dag over, en dat is de laatste dag van de Maya-kalender, welke elk jaar op 25 juli is. Je zou kunnen zeggen qua telling dat dit het 0 punt is. Want de volgende dag 26 juli begint dan het nieuwe kalender jaar. Volgens ingewijden is deze dag ‘geladen’ met spirituele energie, een soort kosmische ‘atypische opening van energieportalen’. En die maken een intensere verbinding met de spirituele wereld mogelijk.

Waar of niet waar, deze dag wordt gevierd door mensen van alle culturen die het belang van een natuurlijke tijdrekening erkennen. Als je openstaat voor het idee, is het best interessant om te weten dat er 78 jaar geleden in 1945 op deze speciale dag buiten de tijd een unieke gebeurtenis plaatsvond!

En zowaar, op deze dag 25 juli 1945 was het volle maan!
(Bron: www.moongiant .com/phase/7/25/1945/)

Het was vlak na de oorlog, twee en een halve maand na bevrijdingsdag. De bevolking had in de laatste fase van de oorlog langdurig honger geleden tijdens de koude hongerwinter. Velen waren bezweken, en velen waren nog aan het herstellen van de geleden schade aan hun gestel en gezondheid. Toendertijd was er nog geen internet, noch televisie, en er was zelfs geen vrije lokale radiozender (omdat tijdens de oorlog de vrijheid van meningsuiting en muziek verboden was). Maar wel was er -voor zover men heeft kunnen achterhalen- één advertentie in een krant genaamd ‘Telex’.

Het was echt een miniscule advertentie, dus wellicht werd de aankondiging van de lezing ook via  raamaffiches of folders verspreid. Maar ondanks deze geringe publiciteit waren er toch nog ruim 700 mensen bijeengekomen voor een lezing van de Nederlandse schrijver Jozef Rulof. Overigens is het wel leuk om in deze context nog te vermelden dat na de lezing van Rulof er meerdere volgden waarvoor ook werd geadverteerd met eveneens relatief kleine advertentes in andere kranten.

Dat waren kranten zoals Het Parool (welke heden ten dage nog steeds bestaat), Het Algemeen Handelsblad (Nieuwe Amsterdamsche Courant), en ook de toenmalige verzetskrant ‘De Waarheid’. Deze krant was tijdens de oorlog illegaal en werd in het geheim gestencild en gedistribueerd. Echter, zodra de oorlog voorbij was werd de krant in het openbaar vrijgegeven (Volksdagblad voor Nederland).

Josephus Gerhardus Rulof
(20 februari 1998 – 3 november 1953)

EEN HISTORISCH GEBOUW

Niet iedereen paste in het Diligentia-theater, een historisch gebouw uit de 16e eeuw, dat maar plaats bood aan 500 personen. Zo ontstond er een lange rij buiten het gebouw, die uitmondde in de brede laan genaamd ‘Het Lange Voorhout’.

Hoe Diligentia er vandaag de dag uitziet.
(Bron foto: Joris, CC BY-SA 3.0https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0via Wikimedia Commons. De afbeelding is bewerkt om deze neutraal te maken).

Omdat de lezing plaatsvond in dit gebouw, waar theater Diligentia heden ten dage nog steeds is gehuisvest, is het op zich wel interessant om eerst wat meer over deze locatie te vertellen vanwege het historische perspectief ervan.

Het theater is gevestigd in het oude stadscentrum van Den Haag aan een brede laan genaamd ‘Het Lange Voorhout’. In voorgaande eeuwen reden hier paardenkoetsen, met aan weerszijden de elegante chique stadspanden waar de adel woonde, en in het midden van de laan een brede avenue omrand met statige bomen, voor de voetgangers en wellicht spelende kinderen.

Illustratie van de straat Lange Voorhout in het jaar 1756,
Den Haag, Nederland.
(Bron: Antiquariaat Mefferat-de Jonge)

In 1793 werd Diligentia de ‘Vereniging voor de Praktijk van de Experimentele Filosofie’ genoemd, later de ‘Vereniging voor Natuurkunde en Literatuur’. In 1953 werd het predicaat ‘Koninklijk’ verleend. Het gebouw was oorspronkelijk een Patriciërshuis uit circa 1645, met daarachter een gebouw uit 1561. Aan de Hoge Nieuwstraat stond het bijbehorende ‘Koetshuis’.

Een ‘Koetshuis’ is een gebouw waarin rijtuigen worden gestald, vaak behorend bij een landhuis, een kasteel of zoals hier bij een stadshuis. Vaak zijn deze voorzien van stallen nabij gelegen of stallen die aan het Koetshuis vastzitten.
(bron: https :// nl.wikipedia.org/wiki/ Koetshuis)

In 1805 werden het zestiende-eeuwse pand en de daarachter gelegen bijgebouwen aan de Hoge Nieuwstraat gesloopt. Op deze plek verrees vervolgens het huidige gebouw, dat de naam ‘Diligentia Society’ kreeg. Een tweede vereniging genaamd ‘Concert in Diligentia’ werd in 1821 opgericht voor grotere muziekuitvoeringen, hoewel er eerder ook al concerten werden gegeven.

857 LEZINGEN

Het was de éérste lezing van Jozef Rulof in Diligentia van de vele die daarna werden gehouden. 857 lezingen om precies te zijn! Deze vonden ook plaats in andere podia en steden in binnen- en buitenland. Daartoe behoorden ook de lezingen in de Verenigde Staten van Amerika waar Rulof verschillende keren naartoe reisde, zoals in de Carnegie Hall in New York en de Hotel Barbizon-Plaza Art Gallery, waar hij ook enkele van zijn vele schilderijen tentoonstelde.

Om hier nog even op door te gaan, er was ook een live schilder evenement in New-Hope ten behoeve van een kankerbestrijdingsfonds, en vervolgens in Philadelphia (televisie-uitzending) en tevens in New Jersey (radiostation), een interview in the Herald Tribune (krant), en bijeenkomsten in de stad Rochester en Solon in Florida (waar zijn broer Hendrik woonde die een groot hotel bezat, Rulof hield daar ook een tentoonstelling).

De Carnegie Hall in New York, USA

14 BOOK TITELS, 27 BOOKS

Op de dag dat Jozef Rulof voornoemde lezing gaf, had hij 14 boek-titels op zijn naam staan. Maar een paar van deze boeken bestaan uit meerdere delen die elk op zichzelf ook weer een boek zijn. In totaal zijn het 27 boeken! Het kan wel een jaar duren voordat je alle boeken gelezen hebt! Hieronder kan je de boeken vinden die online gepubliceerd zijn in meerdere talen. Ze zijn gratis te downloaden!

Nederlands (Nederlands), English (Engels), Deutsch (Duits), Espano (Spaans), Francais (Frans) en Portugues (Portugees).

Er dient te worden vermeld dat het aanbevolen is om de boeken van Jozef Rulof te lezen in de volgorde waarin ze zijn geschreven. Dit komt omdat er sprake is van een langzame opbouw van informatie die steeds diepere lagen aanraakt. Deze kunnen beter begrepen worden als men Rulof’s eigen geleidelijke ontwikkeling daarin volgt. De fundamenten hiervoor ontstonden tijdens het schrijven van zijn eerste boeken. Deze werden overigens door Rulof met twee vingers getypt op een (voor ons) ouderwetse typmachine. Heden ten dage kunt u de boeken downloaden als PDF voor computer en laptop, of met een E-READER zoals Calibre voor mobiel en tablet.

EEN BLIK IN HET HIERNAMAALS

Je kunt het beste beginnen met Jozef Rulof’s eerste boek. Dit boek is al van zo’n ongelooflijke diepgang en schoonheid met diepgaande onthullingen, dat velen na het lezen ervaren dat hun leven voor altijd veranderd is. En die 700 aanwezigen bij Diligentia hadden dit eerste boek gelezen, en sommigen ook enkele van zijn andere boeken. Je kunt het boek middels onderstaande linken downloaden of als fysiek boek bestellen.

Een blik in het Hiernamaals
(E-reader in ePub en Mobiel)
Met text in ‘ePub’-formaat ligt de opmaak van de tekst niet vast, waardoor de regel-lengte zich aanpast aan de breedte van uw scherm. Een gratis ePub-lezer is Calibre.
Link te openen voor E-reader, Mobiel en Tablet (maar kan ook op Computer en Laptop).

Een blik in het Hiernamaals
(PDF voor Computer, Tablet of Laptop)
Klik op de link om het boek als PDF te openen. Hier ligt de lay-out van de tekst vast, daarom het beste te lezen op een groter scherm zoals van een computer, laptop of tablet.

Een blik in het Hiernamaals
(In Druk)
De fysieke boeken kunnen ook worden gekocht door ze te bestellen in uw plaatselijke boekwinkel of online via de webshop van de uitgever.

Er wordt in de boeken voorspeld dat in de toekomst alle Volkeren der Aarde deze boeken op hun boekenplank zullen hebben staan.

DE MENSEN WILLEN WETEN

De meeste mensen in het publiek bij Diligentia waren benieuwd naar wat dhr. Rulof te vertellen had. Dat gevoel werd versterkt omdat het leven tijdens de oorlog voor iedereen heel zwaar was geweest en er veel lijden en ellende was.

Men wilde nu weten: Hoe of Wat en vooral Waarom? Waarom moesten wij deze verschrikkelijke oorlog doorstaan??? Maar… er waren ook onder het publiek mensen die alleen maar op zoek waren naar sensatie, want de inhoud van Rulofs boeken is nogal ongebruikelijk en voor die sensatiezoekers uiteraard controversieel.

OPENING VAN DE EEUW VAN CHRISTUS

Desalniettemin introduceerde Jozef Rulof tijdens zijn allereerste lezing:
De Opening van de Eeuw van Christus
En zoals je van deze titel mag verwachten, het werd een bijzondere lezing! Het mag daarbij vermeld worden: er zijn tijdens deze lezing veel bijzondere uitspraken gedaan. Daarom dient op dit punt ook te worden vermeld dat de auteur werd geïnspireerd om zijn boeken te schrijven door degenen die in het hiernamaals leven. Dezen zijn geëvolueerd naar een hogere staat van bewustzijn en evolutie… Dus tja, dat is een beetje ongebruikelijk als je hier nog nooit van gehoord hebt.

En het zou controversieel kunnen zijn als je niet kunt accepteren dat we allemaal op verschillende tijdstippen zijn geboren: in verschillende jaren, tijdperken en zelfs eonen, en dat er überhaupt zoiets bestaat als een hiernamaals!

In zijn boeken wordt echter uitvoerig uitgelegd hoe Rulof op deze manier kon schrijven. En hoe hij door het Goddelijke principe ertoe werd gebracht ook artistiek te schilderen, lezingen te houden en nog veel, véél meer.

Daarom wordt in zijn boeken vermeld dat zijn werk geestelijk-wetenschappelijke kennis omvat, die ons wordt gegeven door de hoogste autoriteit en mentor Jezus Christus. Er wordt ook uitgelegd hoe véél mensen samen werken, zowel op aarde als aan gene zijde, om dit grote werk tot stand te brengen, met als doel om de mensheid te verheffen.

GEESTELIJK WETENSCHAPPELIJK GENOOTSCHAP
‘DE EEUW VAN CHRISTUS’

Met dat doel heeft Jozef Rulof eveneens een stichting opgericht.
Officieel heet het:
Het Geestelijk Wetenschappelijk Genootschap
‘De Eeuw van Christus’.
De stichting is officieel geregistreerd op:
13 september 1946 in Den Haag.
Het originele document van de inschrijving van de stichting is ondertekend door:
Jozef Rulof (voorzitter), Leonard Uittenbogaard (secretaris),
de twee getuigen Jan Hendrik Meijer (huisschilder)
en Johannes Schouten (autowasscher),
waarna Gerard Cornelis Corporaal (notaris te Den Haag).
Tevens goedgekeurd door inspecteur Smit en voorzien van een stempel en handtekening van notaris J.J. van Heyst (of Leyst?) te ‘s-Gravenhage (Den Haag).

GWG DE EEUW VAN CHRISTUS

Het doel van
Het Geestelijk Wetenschappelijk Genootschap
‘De Eeuw van Christus’, afgekort GWG De Eeuw van Christus
is door zijn geestelijke leiders aan Jozef Rulof gegeven.
Dit doel staat beschreven in de statuten van het genootschap, waarvan kopieën van de Afschrift(en) uit het Handelsregister onderaan dit artikel zijn geplaatst. Hieronder volgen Artikel II en VI uit de statuten.

Artikel II:

Het doel van
Het Geestelijk Wetenschappelijk Genootschap
‘De Eeuw van Christus’:

*******

Het in woord en geschrift verbreiden van de leer die door de astrale Meesters middels hun instrument
Jozef Gerhardus Rulof
of andere door die meesters aangewezen
en opgebouwde contacten aan de aarde geschonken is en wordt,
.
en door het aansporen van de massa om die leer metterdaad te belijden in
de Eeuw van Christus, welke thans
na den verschrikkelijksten oorlog aller tijden is begonnen,
.
eene vurige en waardevolle bijdrage te leveren tot de vestiging van
het Koninkrijk Gods op aarde.

*******

Amen!

Voorts stond bij bovenstaand artikel nog geschreven:

“Artikel II: De stichting zal dit doel trachten te bereiken door het uitgeven van boeken, brochures en tijdschriften, het doen houden van lezingen, voordrachten en andere bijeenkomsten, het tentoonstellen van schilderijen en plaatwerken (red. porceleinen borden), en die te verspreiden of te verkopen, en in het algemeen met alle wettige middelen die aan het doel der stichting bevorderlijk kunnen zijn.”

“Artikel VI: De geldmiddelen van de stichting zullen bestaan, behalve uit het voorschreven afgezonderd vermogen (red. inleg van f100,- gulden, de Nederlandse valuta uit die tijd), uit de opbrengst van de door de stichting uit te geven boeken, brochures en tijdschriften, uit de opbrengst van de door de stichting te organiseren lezingen, voordrachten of andere bijeenkomsten, de opbrengst van de door de stichting te organiseren tentoonstellingen van schilderijen en plaatwerken, en de opbrengst van den verkoop van schilderijen en plaatwerken en voorts in giften, erfstellingen en/of legaten van belangstellenden en uit eventuele andere inkomsten van de stichting. Het bestuur beslist over de aanwending van de geldmiddelen.”

DRIE BESTUREN

Nadat Jozef Rulof naar gene zijde was overgegaan op 3 november 1952, op 54 jarige leeftijd, werd er een nieuw bestuur gevormd. Tot op heden zijn er drie opeenvolgende besturen geweest. Ze hebben het doel van de stichting meerdere malen gewijzigd.
Dus de publicatie in dit artikel van de oorspronkelijke doelstelling van de stichting is uniek, evenals enkele andere aspecten in de statuten van het genootschap.

De besturen nadien zijn echter succesvol geweest in het runnen van de stichting met haar doelstellingen. De verkoop en de vertalingen van de boeken zijn gestaag gestegen. Tevens werden mooie en inspirerende magazines gemaakt, en vele schilderijen van Jozef prachtig gerestaureerd. In de boeken wordt bovendien voorspeld dat de stichting of het genootschap als instituut in de toekomst aan de Nederlandse overheid zal worden overgedragen.

DE SCHILDERIJEN

Jozef schilderde honderden schilderijen met olieverf op grote doeken, maar hij schilderde ook op porceleinen borden. Hieronder vindt u enkele schilderijen van een tentoonstelling in 2012 in Vlissingen in de provincie Zeeland. Onder deze schilderijen bevonden zich 77 schilderijen die toen recent vanuit verschillende bronnen in de VS naar de vereniging waren teruggekomen.

(Ik heb deze tentoonstelling samen met vrienden bezocht en de schilderijen zijn zeer indrukwekkend! Zeker als je weet wat er achter zit. Ook het restauratiewerk is bijzonder vakkundig uitgevoerd. Deze schilderijen hebben namelijk op meerdere locaties opgeslagen gestaan, en een aantal daarvan werden zo’n 74 jaar lang bewaard (of een gedeelte van dit tijdsbestek) in vochtige schuurtjes of stoffige ruimtes, en waren verwaarloosd. Maar nu zijn ze voor géén groot geldbedrag te koop. (zelfs niet in te ruilen voor een Rembrandt of Van Gogh!).

‘EEUW’ OF ‘TIJDPERK’?

In de Nederlandse naamgeving van de Vereniging komt het woord ‘Eeuw’ voor, als in ‘De Eeuw van Christus’. Hierover is onder de lezers van de boeken enige discussie ontstaan. De betekenis van een eeuw is 100 jaar, en wordt ook zo als eenheid gebruikt in onze jaartelling. Vertaald naar het Engels is het ‘century’, wat ook terug komt in het Franse ‘cent’, wat honderd betekent!

Echter in de Nederlandstalige boeken staat er ook een Engelse vertaling van
‘De Eeuw van Christus’ als ‘The Age of Christ’.
Nu blijkt dit woord ‘Age’ ook te staan voor ‘tijdperk’ en heeft het tevens de betekenis van ‘leeftijd’ (dat laatste is hier nu niet relevant). En zo’n tijdperk als begrip vinden we in het Nederlands ook weer terug in benamingen zoals ‘De Gouden Eeuw’, die loopt van ongeveer 1588 tot 1672 wat dus iets korter duurde dan 100 jaren. En dat duidde dus een ‘om en de nabij’ tijdsbestek aan als ‘Eeuw’.

Als je aan het woord ‘Age’ als tijdperk denkt, is ‘de IJzertijd’ daar ook een voorbeeld van. Dit tijdperk heeft geen duidelijke definitie van begin of einde en verschilt per continent, maar beslaat honderden jaren gebaseerd op archeologische vondsten van primitieve smeedijzeren voorwerpen wereldwijd. Een tijdperk is als zodanig een reeks jaren die wordt geteld vanaf een bepaald tijdstip en die een tijdsperiode bestrijkt die is gedefinieerd met het oog op chronologie of geschiedschrijving.

Dit kunnen ook regerings-tijdperken zijn, of een kalender-indeling, of geologische tijdperken. Bijvoorbeeld: de Christelijke jaartelling gaat in vanaf de geboorte van Christus, waarop onze huidige jaartelling is gebaseerd, in de zin van de telling van alle jaren daarna. Een tijdperk wordt dus beschouwd als een zeer lange tijdsperiode in de geschiedenis van de Aarde of van de menselijke samenleving. En dat is vooral als deze wordt gekenmerkt door gebeurtenissen of ontwikkelingen van een bepaald soort.

Nog omvangrijker is het ‘eon’ wat in meerdere tijdperken kan worden verdeeld. Een eon is een tijdsperiode die té lang is om te meten (zoals de Phaneroxoïsche eon die is verdeeld in de tijdperken Paleozoïcum, Mesozoïcum en Cenozoïcum).

Maar als we nu weer terug gaan naar de openings datum van
‘De Eeuw van Christus’, dan luidt 25 juli 1945 dus deze nieuwe Eeuw in.
En dat kan dus zowel duiden op de komende honderd jaar (we zitten nu op 78 jaren) maar dus ook op een tijdperk.

Echter, zoals we weten leefde Christus daarvoor al langer en kwam Hij méér dan 2000 jaar geleden naar de Aarde. De Bijbel is nog steeds één van de artefacten van deze periode, samen met onze jaartelling. Je zou mogen verwachten dat dan toch al aan het begin van onze huidige jaartelling, met de geboorte van Christus, die Eeuw van Christus als tijdperk begonnen zou zijn?

Tóch werd de datum van 25 juli 1945 specifiek gekozen voor de opening van deze bijzondere eeuw, oftewel het begin van dit bijzondere tijdperk. En daar leven wij nu in.
Het mag ook worden gezegd dat de technologische revolutie van deze eeuw in de boeken is voorspeld. En er zullen meer technische wonderen en vele gebeurtenissen in dit korte tijdsbestek van zo ongeveer 100 jaren nog volgen, waarvan al meerdere voorboden zijn. Volgens de boeken zal deze speciale Eeuw tot op de laatste dag van de Aarde worden herinnerd. Ja, zóver gaat deze voorspelling. En dan heb je het in feite toch weer over eonen, en vanuit spiritueel perspectief gezien zouden we de herinnering aan deze eeuw, en de uitkomst ervan, dan ook wel kunnen omschrijven als ‘ad infinitum’.

Jozef met zijn boeken en schilderijen in New York. Zijn broer Antoon staat helemaal rechts met zijn vrouw en kinderen, en overige bezoekers.

DRIE BROERS VAN JOZEF

Drie van de zes broers van Jozef verhuisden een aantal jaren vóór de oorlog naar de Verenigde Staten van Amerika. Één van hen, Gerrit, overleed tijdens de oorlog. Toen Jozef na de oorlog zijn twee andere broers Hendrik en Antoon in Amerika voor het eerst bezocht, hadden ze elkaar al zestien jaar niet meer gezien. Het viel zijn broers op hoe uitgemergeld Jozef eruit zag door de hongerwinter. En toen leerden ze langzaamaan over de boeken die hij had geschreven en ze waren beiden enorm onder de indruk.

Hendrik, Jozef, Antoon

 

JEUS INFO

Er is ook een website Jeus Info over het leven van Jozef Rulof en de vele evenementen daarin. Het gaat niet over de inhoud van de boeken of het enorme werk van Rulof. Maar er is beeldmateriaal te zien over zijn leven en van de omgeving in de tijd waarin hij leefde. Zo zijn er fotos van zijn Oostenrijkse vrouw, zijn zes broers en één zus, zijn ouders, de lezingen, schilderijen, documenten, evenementen, enzovoort. Deze zijn alle in een chronologische tijdslijn gevat. Dat kan behulpzaam zijn om gebeurtenissen in de juiste historische context te plaatsen.

De naam ‘Jeus’ is de roepnaam die de moeder van Jozef aan hem gaf. Het is een naam in het Nederlands dialect, het ‘Gelders plat’, wat wordt gesproken in de provincie Gelderland waar Jozef was geboren in een dorpje genaamd ‘s-Heerenberg.

BIJDRAGEN AAN DE GOEDE ZAAK

Jozef’s broers Hendrik en Antoon wilden een bijdrage leveren aan de goede zaak en zamelden geld uit eigen zak in. De ene broer besteedde er al zijn spaargeld aan, en de ander verkocht zelfs zijn huis om alles te bekostigen. Zo kon het boek ‘Volkeren der Aarde’ vertaald worden, en kon uiteindelijk in het Engels ‘Peoples Of The Earth’ gedrukt worden.

Nadat de broers dit hadden bereikt, stuurden ze de boeken naar alle ‘groten der aarde’. Een paar werden als zodanig genoemd in de boeken van Jozef: Harry Truman (33e president van de USA toendertijd, Winston Churchill (British politicus en premier van de United Kingdom), de toenmalige Nederlandse koningin Wilhelmina, en George Marshall (U.S. Secretary of State/Defence, Diplomaat, schreef het Marshall recovery plan na de oorlog). Maar letterlijk honderden boeken werden door Jozefs broers de hele wereld over gestuurd nadat Jozef naar Nederland terugkeerde.

EN DAN NOG IETS

Neem dit werk alsjeblieft serieus. In de boeken wordt uitgelegd wat voor een enorme inspanningen er gedaan zijn door velen om dit grote werk tot stand te brengen. Alvorens te oordelen is het belangrijk om eerst de gehele boekenreeks te lezen. En zelfs daarna kan het tijd kosten voordat je alles hebt overwogen, en je de meervoudige lagen beter begrijpt en hebt verwerkt. Bij herlezen komen er door de jaren heen elke keer weer nieuwe inzichten. Dit wordt beaamd door vele boekenlezers.

KEN UZELF

En dan, om onszelf beter te leren begrijpen middels de nieuwe inzichten die we verworven hebben door het lezen van de boeken, het ‘Ken Uzelve’ kan een hele opgave zijn!

Want alhoewel de boeken in een hele liefdevolle taal zijn geschreven, met de diepste kennis en begrip van ons menselijk bewustzijn en onze evolutie, dient te worden vermeld dat werkelijk álle aspecten van het leven worden aangeraakt.

Dat zijn zowel de gelukkige momenten en levensfasen, bijvoorbeeld wanneer wij in een liefdevol gezin opgroeien of deze onderhouden, wanneer wij verliefd zijn, of in goede gezondheid verkeren, het financeel goed hebben. Maar het kunnen ook inzichten zijn met betrekking tot menselijk lijden, het verlies van geliefden, trauma, ziekte, honger, eenzaamheid. En dat kan confronterend zijn, en soms ook heel verdrietig of zelfs beangstigend zijn, en dienen wij te aanvaarden. En dat is een hele opgave.

Het is dus een reis, en we zijn allemaal op weg op ons levenspad om voor altijd gelukkig te zijn. Zo kunnen we meer leren over onze ware aard en de kosmische wetten die in de boeken worden beschreven. Daaraan zijn wij allemaal onderhavig. En daardoor kunnen we er naar streven altijd het goede te doen.

Onze hoop is gevestigd op Jezus Christus, de Allerhoogste, onze Heer en Verlosser.

Margreet Otto Wilschut

Terug naar het MENU

 

Hieronder de kopieën van de Afschrift(en) Handelsregister (vijf A4tjes).

 

 

 

 

 

*******

Terug naar het MENU

BIEUWKJEN JOZINA MARIA WILSCHUT

BIEUWKJEN JOZINA MARIA WILSCHUT

Bovenstaande foto en de fotos in dit artikel zijn van mijn moeder
Bieuwkjen Jozina Maria Wilschut. Allereerst wil ik graag vermelden dat ik vind dat ik een hele bijzondere moeder heb! Zij is echt heel mooi om te zien en heeft een idem dito karakter. Ze heeft bovendien iets bijzonders wat ik niet definiëren kan. Maar zij is heel bescheiden, zet zichzelf nooit op de voorgrond. En zolang als ik haar ken is zij altijd heel begaan met anderen.

Mijn moeder in haar jonge jaren.

Zij was ook vaak wat verlegen en kwam niet altijd zo goed voor zichzelf op. Anderzijds heeft zij wel een sterk karakter en heeft de vele tegenslagen in het leven altijd goed het hoofd kunnen bieden.

Tevens heeft zij mij en mijn broer grotendeels als alleenstaande ouder opgevoed. Zij kreeg het voor elkaar dat wij goed naar haar luisterden en gehoorzaamden. Zij kreeg twee kinderen: hieronder Margreet en haar broertje.

Ook verzorgde zij ons goed en kookte ze altijd goede gezonde en lekkere maaltijden. Daarnaast heeft zij gewerkt in diverse banen. Zij werkte bij een groot fotoreproductie bedrijf, was gastvrouw in een kantine bij een zorginstelling, en ook deed zij modellen werk.

Na vele verhuizingen en omzwervingen door het land, wij hebben in meerdere provincies gewoond, werkte Joek als gediplomeerd pedicure. Wij woonden toen in Den Haag. Ook schoolde zij bij in alternatieve geneeswijzen zoals professionele voetzone-reflex massage, en shiatsu (afgeronde opleiding), en zelfs heeft zij een periode aan handoplegging gedaan (zij noemde dat ‘magnetiseren’) waarbij haar handen heel koud of juist heel warm konden worden, wat volgens haar van de energiewerking af hing. Zij had vele tevreden klanten die graag bij haar terug kwamen en hield er soms ook vriendschappen aan over.

Margreet en Mama Joek

Soms ook houdt mijn moeder van haar rust, dan is het Joekie met een boekie in een hoekie!

GEBOREN TE SCHIEDAM

Maar even terug naar het begin. Bieuwkjen met de roepnaam Joek is geboren op 30 april te Schiedam tijdens de bombardementen op Rotterdam in 1941. Mijn oma hoorde de bommenwerpers overvliegen terwijl zij aan het bevallen was, niet wetende of de bommen hun zouden gaan treffen. Zij hoorden echter even later het lawaai van explosies iets verderop, het ‘hevig afweervuur’ in het nabijgelegen Rotterdam. Dat moet toch een bijzondere ervaring zijn geweest. Dit was wat mijn opa op de bewuste dag schreef aan hun familieleden:

Petie is de twee jaar oudere broer van mijn moeder. Dezelfde dag stuurde mijn opa nog een bericht op een kaart aan zijn vader (het adres is verwijderd):

“EEN GELUKKIG ECHTPAAR”

Vlak boven zijn naam als afzender, zie je nog toegevoegd tussen wat extra lijntjes de tekst: ‘een gelukkig echtpaar’. En dat waren ze ongetwijfeld! De eerste negen maanden beleefde het jonge gezin veel geluk ondanks dat de oorlog reeds begonnen was.

Mijn moeder als baby. Die schattige krullen bovenop haar hoofdje en dan die grote amandelvormige ogen! Nou dat werden hele mooie groene kijkers.
En hieronder in de wandelwagen.

Nog vóór dat de oorlog daadwerkelijk was begonnen zat de vader van mijn moeder
GERARD WILSCHUT al in het verzet. Zo werden er nog voor dat de oorlog uitbrak Duitse jongemannen opgevangen die gevlucht waren naar Nederland omdat zij NIET aan de oorlog mee wilden doen.

Mijn moeder was 9 maanden toen haar vader -en dus mijn opa- was opgepakt. Daarna heeft hij een jaar gevangen gezeten alvorens hij werd gefusilleerd. Hier kan je meer over zijn geschiedenis lezen:
BEVRIJD.

Daarna ging de moeder van mijn moeder
ALIDA DE GOEDE ook in het verzet. En alhoewel mijn oma na de oorlog een tweede huwelijk is aangegaan, is zij er nooit meer helemaal bovenop gekomen. Maar het was niet aan mijn oma te merken dat zij zwaar getraumatiseerd was.

PETIE EN JOEKIE

En Alida was zeker gelukkig met haar twee kinderen ‘Petie en Joekie’. Ook vond zij opnieuw het geluk met haar tweede echtgenoot, wat een goed huwelijk was (samen kregen zij echter geen kinderen meer). En later uiteraard met haar vier kleinkinderen.

Onderstaand Joekie een een school tafeltje

Edoch, de pech achtervolgde mijn oma, want ook haar tweede echtgenoot moest zij na 12 jaar huwelijk verliezen door een auto ongeluk. En haar derde levenspartner aan de gevreesde ziekte. Dus al dat verdriet waren haar beide kinderen tot op een bepaalde hoogte ook onderhevig aan. (In voorgaande artikelen is hier al het een en ander over geschreven).

Dus mijn moeder maakte deze thuis situatie in haar kleuterjaren mee, het verlies van haar vader toen zij negen maanden jong was, en daarna ook de nasleep van de oorlog met een getraumatiseerde moeder, die het ook zelfs ver na de oorlog nog meerdere malen zwaar te verduren kreeg.

Mijn moeder staande voor een poster met daarop afgebeeld de clarinetist  Sydney Bechet. De tweede echtgenoot van mijn oma zat in de organisatie van dit festival waar meerdere artiesten optraden. Nou heb ik nog niet eerder van deze Sydney gehoord, maar hij is een van de oprichters van de Jazz beweging in Amerika, en trad op samen met Louis Armstrong, Miles Davis, Charlie Parker en anderen.

Eenmaal volwassen had mijn moeder op relationeel gebied ook meerdere tegenslagen te verwerken, om te beginnen met mijn vader. Zij waren getrouwd, en na hun scheiding woonden ik en mijn broer bij onze moeder. Er was wel een bezoekregeling met onze vader, maar hij droeg zowel sociaal-emotioneel als financieel matig of niet bij aan onze opvoeding.

Ook daarna had zij pech met dat de relaties niet het geluk brachten wat zij gezien haar inzet en liefdevol karakter had mogen verwachten. Daar kon zij zelf ook vrij weinig aan doen. Soms is het lot ons niet gunstig gezind!

Ook kampte zij met een zieke dochter die astma heeft en zelfs een half jaar bedlegerig was terwijl zij als alleenstaande ouder gewoon moest werken om de kost te verdienen.

Mooi is het dat zij op latere leeftijd wél het geluk heeft kunnen vinden in de liefde, met een partner die ook veel verlies heeft moeten lijden. Ja het leven gaat voor veel mensen niet bepaald over rozen. Maar als je je kinderen goed hebt weten groot te brengen en als je eigen rozen óók eenmaal bloeien, ja wellicht was het dan allemaal de moeite waard.

 

Liefde is voor Altijd,
Margreet Wilschut

 

Terug naar het MENU

 

*******

ALIDA DE GOEDE

ALIDA DE GOEDE

Op bovenstaande foto zie je mijn oma Alida de Goede met haar dochter
Bieuwkjen Jozina Maria Wilschut
, die mijn moeder is. De foto is genomen omstreeks 1955 door de tweede echtgenoot van mijn oma. Mijn moeder was hier ongeveer 16 jaar oud.

De foto treft mij echt, er spreekt iets heel bijzonders uit. Dat dit nog maar tien jaar na de tweede wereld oorlog was maakt het ook speciaal. Vooral nu ik recent meer aan de weet ben gekomen over wat mijn oma en opa hebben meegemaakt in die oorlog. Dan kijk ik er nóg weer met andere ogen naar. En ook de fotograaf hier in kwestie had zijn portie gehad.

ODOORN, DRENTHE

Mijn oma Alida is geboren en gedoopt in Odoorn te Drenthe alwaar zij opgroeide in een groot gezin. Het is niet duidelijk of zij is geboren in het dorp Odoorn of dat daarmee de gelijknamige streek werd bedoeld. Volgens de overlevering is zij geboren in een boerderij die in Nieuw Weerdinge stond, wat vlakbij het grote dorp Odoorn ligt. Een online zoektocht naar die boerderij leverde dit artikel op:
Boerderij Odoorn
.

Nieuw Weerdinge werd toendertijd geschreven als ‘Nw Weerdinge’ en het was niet groter dan een gehucht. Misschien werd het daarom niet vermeld op haar geboorteakte?

Alida was de jongste van haar acht broers en zussen. Er waren echter nog meer kinderen want zij had ook halfbroers en halfzussen uit de eerdere huwelijken van haar beide ouders. Mijn oma zei mij eens dat het ingewikkeld was om uit te leggen. In totaal van de meervoudige huwelijken van beide ouders waren het 19 kinderen (waarvan drie vroeg overleden).En aangezien zij dus als laatste geboren is van deze hele rits kinderen verlieten in mijn oma’s vroege jeugd en adolescentie de oudere kinderen reeds het huis, inclusief haar eigen oudere volle broers en zussen.

OP DE BASISSCHOOL

Onderstaand een groepsfoto van kinderen van een kleine basis school waar mijn oma op zat. Zij is het meisje met het geruite jurkje en witte sjaaltje. Zij staat links op de foto naast een zittende juf.

In het midden staat een meisje dat een bord vast houdt, met daarop de tekst: ‘Nieuw Weerdinge, 1’, en daarboven niet goed te lezen, misschien is het twee keer dezelfde letter, zoals ‘h h’, of ‘h k’, en dan ‘te’ en dan een sierlijke letter ‘B’. Zo te zien zijn er meerdere klassen vertegenwoordigd met zo’n zeven volwassenen die waarschijnlijk de juffen en meesters waren, of misschien ook ouders.

Heb gelezen op het internet dat in die tijd de kinderen vaak een blok turf meenamen, een bodem-brandstof wat in die streek werd gewonnen, als betaalmiddel om naar school te kunnen gaan. Dit werd dan gegeven om de school mee warm te houden, en misschien werd het ook als ruilmiddel gehanteerd voor andere doeleinden. De foto is gemaakt omstreeks 1926.

GERRIT DE GOEDE

Bij de update van dit artikel is nu ook een artikel geschreven over mijn oma’s vader en dus mijn overgrootvader.
Mijn oma’s vader heet Gerrit de Goede.

BIEUWKJEN VAN DER KAAP

Mijn oma’s moeder Bieuwkjen van der Kaap heeft drie huwelijken gehad. Mijn oma is als laatste kind uit het tweede huwelijk geboren.

Hieronder zie je mijn oma links, vermoedelijk met haar 2 jaar oudere broer Jan en vermoedelijk met haar 13 jaar oudere zus Hendrikje.

De jeugd van mijn oma was een relatief rustig en beschermd leven in Drenthe op het platteland. Althans dat is in vergelijking met het leven wat zij later zou leiden in de Randstad, te weten in de steden Schiedam, Amsterdam en Den Haag. Het contrast kan haast niet groter zijn, en dat werd nog eens versterkt door de oorlog die anders verliep in de steden versus het platteland, maar die ongeacht wáár, vele levens uiteen heeft gescheurd, ook dat van haar en haar man (mijn opa). En dat van hun kinderen.

SCHIEDAM

Mijn oma Alida verliet op 19 jarige leeftijd haar geboortegrond. Zij ging inwonen bij een oudere zuster die in Schiedam woonde. Deze zus was daar gaan wonen vanwege haar huwelijk met een echtgenoot uit die contreien. En de grote stad lokte uiteraard. Er woonden zelfs vier zussen van mijn oma in Schiedam.

DE SLAGERSKNECHT

Zij onmoette op haar beurt haar echtgenoot in Schiedam. Hij werkte op de hoek van de straat in een slagerij -de slager tevens buffet chef-, en zij ging daar regelmatig boodschappen doen.

TWEE KINDEREN

Samen kregen zij twee kinderen. De eerste een zoon, en daarna mijn moeder. Mijn opa Gerard noemde hen Peetie en Bjoukje.

Tot zover voor nu, er komen nog aanvullingen op dit artikel en fotos, en over het verzetswerk van mijn oma. Over het verzetswerk van mijn opa kan je lezen in het tweede artikel over haar eerste echtgenoot, mijn opa Gerard Wilschut.

Hier een foto van mijn oma en haar oudere zus Aaltje de Goede

 

 

Liefde is voor Altijd,
Margreet

 

Terug naar het MENU

*******